ders materyali

Ders Planı: Frederick

Leo Lionni’nin Frederick adlı eseri, ilkokul düzeyindeki Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde her zaman çok iyi çalışıyor. Sanatın değeri, topluluklara karşı sorumluluklarımız, çalışmanın ne anlama geldiği gibi konuları sorgulamak amacıyla bir uyaran olarak kullanmak mümkün. Genelde ilkokul sonu (3. ve 4. sınıf) için kullanıyorum ancak ufak değişiklikler yaparak daha erken yaşlarda da kullanılabilir.

2016 yılında hazırladığım ders planına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Önce Ders Planları Hakkında Açıklama‘yı okuyun.

Daha sonra planı indirin: Frederick Ders Planı (PDF).

 

ders materyali

Sokratik Sorular

Sokratik sorular; işlenen ders ister tarih, ister görsel sanatlar, ister fen bilgisi olsun, her konuşmaya titizlik getiren türde sorulardır. Ana sınıfından üniversiteye tüm eğitim seviyelerinde, okulda, evde ya da hayatın içinde kullanılabilirler. Bir tartışmayı; anekdotların, bilgi kırıntılarının ve desteksiz gözlemlerin plansızca değiş tokuş edildiği bir sohbet olmaktan uzaklaştırıp amaçlı ve yönü belli bir tartışmaya dönüştürürler. Nihai amaç bu soruların öğrencilerin kendi kendilerine sordukları içselleştirilmiş sorular haline gelmelerini sağlamaktır. Sahiden de bir sorgulamanın etkililiğini değerlendirmenin kriterlerinden biri, öğrencilerin sordukları soru sayısıyla öğretmenin sorduğu soru sayısını kıyaslamaktır. Araştırmalar, öğretmenlerin genelde daha az sayıda ve daha iyi sorular sormaları gerektiğini gösteriyor. Peki bu “iyi sorular” hangileri? Sokratik soruların belirli bir listesi olmasa da, aşağıdaki liste hem açık ve Sokratik olan, hem de daha iyi düşünmeye davet eden soruların bir özetini veriyor.

1. Açıklama arayan sorular

  1. Bu söylediğini açıklayabilir misin?
  2. … derken ne kast ediyorsun?
  3. Bir örnek verebilir misin?
  4. Bu söylediğin bize nasıl yardımcı oluyor?
  5. Soru sormak isteyen var mı?

2. Destek ve kanıt arayan sorular

  1. Neden öyle düşünüyorsun?
  2. … olduğunu nereden biliyoruz?
  3. Gerekçelerin neler?
  4. … olduğunu düşünmek için bir kanıt var mı?
  5. Bir karşı örnek bulabilir misin?

3. Alternatif görüşleri arayan sorular

  1. Başka bir şekilde ifade edebilir misin?
  2. Bu konuda başka bir görüş var mı?
  3. Ya birisi … gibi bir iddiada bulunsaydı?
  4. Sana katılmayan birisi ne derdi?
  5. Bu görüşler/fikirler arasındaki farklar nelerdir?

4. Sonuçları ve çıkarımları arayan sorular

  1. Bu söylediğinden ne çıkarabiliriz?
  2. Bu söylediğin önceden söylenenlerle uyuşuyor mu?
  3. Bu söylediğinin sonuçları neler olabilir?
  4. Bu konu hakkında genel bir ilke olabilir mi?
  5. Bunun doğru olup olmadığını nasıl sınardık?

5. Sorgulama süreci hakkında sorular

  1. Bu konuda soru sormak isteyen var mı?
  2. Bu soru ne tür bir soru?
  3. Bu soru bize nasıl yardımcı oluyor?
  4. Buraya kadarki tartışmayı özetleyebilecek olan var mı?
  5. Soruyu ya da problemi yanıtlamaya yaklaştık mı?

Kaynak: Fisher, R. (2013). Teaching Thinking: Philosophical Enquiry in the Classroom (4th ed.). London: Bloomsbury Academic.
Çeviren: Ediz Dikmelik
Creative Commons Lisansı

PDF olarak indir.

ders materyali

Medeni Bir Tartışma İçin Gerekenler

Bu listenin aslı, David Chalmers tarafından panel, seminer, ya da sunum gibi akademik felsefe konuşulan ortamlar için oluşturuldu. Türkçeye çevirip, çocukların ve gençlerin felsefe konuştuğu topluluklar için uyarladım. Çıkardığım ve biraz değiştirdiğim maddeler oldu. Maddelerin çoğu felsefe konuşmaları dışında daha bir çok tartışma ortamına uygulanabilir.

I. Saygıyla ilgili normlar

  1. Kibar ol.
  2. Söz kesme.
  3. Bir fikre itirazını dile getirirken, o fikri kesinkes çürütüyormuşsun gibi davranma. İtirazına iyi bir cevap olabileceği ihtimalini göz ardı etme.
  4. Asla inanmayan ya da asla kabul etmeyen biri olma.
  5. Gözlerini devirme, surat yapma, insanlara gülme, vb.
  6. Asıl tartışmaya paralel yan konuşmalar başlatma.
  7. Topluluk üyelerinin iyi fikirlerini teslim et.
  8. İtirazlarını insanlara değil, dile getirdikleri tezlere yönelt.

II. Yapıcılıkla ilgili normlar

  1. İtiraz etmekte hiçbir sorun yok, ama yapıcı olmak da iyidir. İnsanların düşüncelerinin üstüne bir şeyler koyabilir, konumlarını güçlendirebilirsin. İtirazları dahi yapıcı bir şekilde dile getirmek mümkün.
  2. Bir itiraz tamamıyla yıkıcı bile olsa, itirazın içinde pozitif bir katkı bulmak mümkün olabilir.
  3. Eğer bir düşüncenin değersiz olduğunu ya da kendisinden öğrenilebilecek hiçbir şey olmadığını düşünüyorsan, bu konuda yorum yapmadan önce iki kere düşün.
  4. Aynı itirazı tekrarlayarak insanları pes ettirmeye çalışma.
  5. Felsefe birilerinin kazanıp birilerinin de kaybettiği bir müsabaka değildir. Alakalı: Felsefe bir “Dövüş Kulübü” değildir.

III. Başkalarını dahil etmeyle ilgili normlar

  1. Tartışmaya hükmetmeye çalışma.
  2. Söz aldığında tek bir yorumda bulun. (Yorumunu açıklayabilir ya da geliştirebilirsin. İki ayrı konuda yorum yapacaksan, ikinci yorum sıranın sonuna geçer.)
  3. Kısa konuş. Sorduğun sorunun ya da yaptığın yorumun lastik gibi uzamasına izin verme.
  4. Daha önce söz alanların katkılarını teslim et.
  5. Basit ya da yüzeysel olduğunu düşündüğün sorularını sormanda bir sakınca yok.
  6. Örnek kullanırken başkalarına kırıcı gelebilecek ya da rahatsızlık verebilecek örnekler seçme.

Yazan: David Chalmers (kaynak)
Uyarlayan: Ediz Dikmelik
Creative Commons Lisansı

PDF olarak indir.

yeni etkinlik

Kulüp Etkinliği: Bilim Felsefesi

Hayaldi gerçek oldu: Bahçeşehir Koleji Bornova Kampüsündeki ortaokul öğrencileri için, “Bilim Felsefesi” temalı, bir yıl sürecek bir kulüp etkinliği açıyorum.

Sorgulama Topluluğu başta olmak üzere Çocuklar için Felsefe yöntemlerini kullanacağız. Dolayısıyla benim öğrencilere bilgi aktardığım bir ortamdan ziyade, öğrencilerin grup olarak sorguladığı ve keşfettiği etkinlikler hedefliyorum. Fen öğretmenleriyle koordine çalışacak ve müfredatlarımızı destekleyeceğiz.

Bilimle ilgili önemli bulduğunuz, okul ortamında yer almasını önerdiğiniz kavramsal, toplumsal, ve metodolojik soruları/temaları yorumlara eklerseniz çok sevinirim.

yeni etkinlik

Etkinlik Duyurusu: “Bilgi Labirenti” – İzmir, 2017 Bahar

Dinozorların nasıl yaşamlar sürdüğünü gerçekten biliyor muyuz? Falcılar geleceği bilebilirler mi? Peki ya bilim insanları? Gerçekten ne istediğimi nereden biliyorum? Neyin adil olduğuna nasıl karar verdik?

“Bilgi Labirenti” etkinliğinde, bildiğimiz bazı şeylerin güvenilirliği ve kaynakları hakkında bir soruşturmaya girişeceğiz. Geçmiş ve gelecek hakkında, adalet hakkında, ve kendimiz hakkında ne bildiğimizi düşünerek başlayacak, bu bilgileri nasıl bildiğimizi ve onlardan ne kadar emin olabileceğimizi tartışacağız. Amacımız çocukların farklı bilgi tipleriyle ilgili kendi düşünce ve değerlerini oluşturmalarına yardımcı olmak.

Çocuklar için Felsefe, çocukların zihinsel ve sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programıdır. Bu eğitimlerde felsefe tarihindeki büyük düşünürlerden ya da düşünce akımlarından bahsetmek yerine oyunlar ve hikayelerle sorular meydana getiriyoruz. Bu sorulardan başlayıp çocukların ilgisini çeken konular üzerine grup tartışmaları yapıyoruz. Bu yaklaşım çocuklara düşüncelerini özgürce keşfedebilecekleri güvenli bir ortam hazırlarken, önemli konuların derinine inme fırsatı verir.

Çocuklar için Felsefe etkinlikleri grup içinde kendini ifade edebilme, dinleme, farklı fikirleri saygıyla değerlendirebilme, grup olarak tartışma yürütebilme ve işbirliği yapabilme gibi sosyal becerileri geliştirmeyi amaçlar. Bilişsel alanda ise sorgulama, iyi soru sorabilme, yaratıcı ve eleştirel düşünebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefler. Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde bilgiler, prensipler, ya da olgular öğretmek yerine düşünce yöntemlerinin pratiği yaparız.

Tüm meraklı çocuklarımızı bekliyoruz!

Etkinlik ismi: Bilgi Labirenti
Yer: Alsancak, Bir Aile Meselesi Eğitim ve Danışmanlık Merkezi
Günler: 6-7-13-14 Mayıs
Saat: 11:00-12:30
Yaş grubu: 2005 ve 2006 doğumlular
Eğitmen: Ediz Dikmelik

Program:

1. Geçmişi bilmek
2. Geleceği bilmek
3. Adil olanı bilmek
4. Kendini bilmek

Detaylı bilgi ve kayıt için bize 0530 230 0425 ve 0232 421 0425 numaralarından ulaşabilirsiniz. Arkadaşımız Derya, merak ettiklerinizi cevaplayacaktır.

yeni etkinlik

Etkinlik Duyurusu: “Meraklı ve Yumurta” – İzmir, 2017 Bahar

“Neden?” diye sormak ne işe yarar? İyi sorular neye benzer? Peki ya iyi fikirler? Fikirlerimiz insanların hoşuna gitmezse ne yapmalı?

“Meraklı ve Yumurta” okul çağının başındaki çocuklar için tasarlanmış bir “felsefeye giriş” etkinliğidir. Sorular ve fikirler üzerine düşünüp tartışacağımız bu etkinlik ile hem düşünme becerileri konusunda sağlam bir temel atacak, hem de çocuklarımızı gelecekteki Çocuklar için Felsefe etkinliklerine hazırlayacağız.

Çocuklar için Felsefe, çocukların zihinsel ve sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programıdır. Bu eğitimlerde felsefe tarihindeki büyük düşünürlerden ya da düşünce akımlarından bahsetmek yerine resimli hikaye kitapları okuyoruz. Bu hikayelerden çıkan sorularla başlayıp çocukların ilgisini çeken konular üzerine grup tartışmaları yapıyoruz. Bu yaklaşım çocuklara düşüncelerini özgürce keşfedebilecekleri güvenli bir ortam hazırlarken, önemli konuların derinine inme fırsatı veriyor.

Çocuklar için Felsefe etkinlikleri grup içinde kendini ifade edebilme, dinleme, farklı fikirleri saygıyla değerlendirebilme, grup olarak tartışma yürütebilme ve işbirliği yapabilme gibi sosyal becerileri geliştirmeyi amaçlar. Bilişsel alanda ise sorgulama, iyi soru sorabilme, yaratıcı ve eleştirel düşünebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefler. Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde bilgiler, prensipler, ya da olgular öğretmek yerine düşünce yöntemlerinin pratiği yaparız.

Tüm meraklı çocuklarımızı bekliyoruz!

Etkinlik ismi: Meraklı ve Yumurta
Yer: Alsancak, Bir Aile Meselesi Eğitim ve Danışmanlık Merkezi
Günler: 7 ve 14 Mayıs
Program: 15:00 – 16:30
Yaş grubu: 2009 ve 2010 doğumlular
Eğitmen: Ediz Dikmelik

Program:

1. Sorular
2. Fikirler

Detaylı bilgi ve kayıt için bize 0530 230 0425 ve 0232 421 0425 numaralarından ulaşabilirsiniz. Arkadaşımız Derya, merak ettiklerinizi cevaplayacaktır.

yeni etkinlik

Etkinlik Duyurusu: “Erdem Kaşifleri” – İzmir, 2017 Bahar

Cesur insanların hiç korktuğu olur mu? Cömertliğin fazlası kötü bir şey midir? Şeker yemeyi istemeyen kişi mi, yoksa yememeye çalışan kişi mi iradelidir? İyi anlaştığım herkes arkadaşım mıdır?

“Erdem Kaşifleri” etkinliğinde ahlak felsefesine odaklanıyor ve çocukları dört erdem hakkında bir keşfe çıkarıyoruz. Cömertlik, cesaret, arkadaşlık, ve irade hakkında felsefi bir sorgulamaya girişeceğimiz bu etkinlikte çocuklara bu değerlerin önemini ve hayatımızdaki yerini aktarmak yerine, değerler hakkında düşünebilmelerine ve kendi fikirlerini oluşturabilmelerine yardımcı olacağız.

Çocuklar için Felsefe, çocukların zihinsel ve sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programıdır. Bu eğitimlerde felsefe tarihindeki büyük düşünürlerden ya da düşünce akımlarından bahsetmek yerine hikayeler okuyor ve bu hikayelerle ilgili sorular meydana getiriyoruz. Bu sorulardan başlayıp çocukların ilgisini çeken konular üzerine grup tartışmaları yapıyoruz. Bu yaklaşım çocuklara düşüncelerini özgürce keşfedebilecekleri güvenli bir ortam hazırlarken, önemli konuların derinine inme fırsatı verir.

Çocuklar için Felsefe etkinlikleri grup içinde kendini ifade edebilme, dinleme, farklı fikirleri saygıyla değerlendirebilme, grup olarak tartışma yürütebilme ve işbirliği yapabilme gibi sosyal becerileri geliştirmeyi amaçlar. Bilişsel alanda ise sorgulama, iyi soru sorabilme, yaratıcı ve eleştirel düşünebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefler. Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde bilgiler, prensipler, ya da olgular öğretmek yerine düşünce yöntemlerinin pratiği yaparız.

Tüm meraklı çocuklarımızı bekliyoruz!

Etkinlik ismi: Erdem Kaşifleri
Yer: Alsancak, Bir Aile Meselesi Eğitim ve Danışmanlık Merkezi
Günler: 8-9-15-16 Nisan
Saat: 11:00-12:30
Yaş grubu: 2007 ve 2008 doğumlular
Eğitmen: Ediz Dikmelik

Program:
1. Cömertlik
2. Cesaret
3. Arkadaşlık
4. İrade

Detaylı bilgi ve kayıt için bize 0530 230 0425 ve 0232 421 0425 numaralarından ulaşabilirsiniz. Arkadaşımız Derya, merak ettiklerinizi cevaplayacaktır.

yeni etkinlik

Etkinlik Duyurusu: “Erdem Kaşifleri” – İzmir, 2017 Kış

Çocuklar için Felsefe, çocukların zihinsel ve sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programıdır. Bu eğitimlerde felsefe tarihindeki büyük düşünürlerden ya da düşünce akımlarından bahsetmek yerine oyunlar ve hikayelerle ortaya çıkan ve çocukların ilgisini çeken konular üzerine grup tartışmaları yapılır. Bu yaklaşım çocuklara düşüncelerini özgürce keşfedebilecekleri güvenli bir ortam hazırlarken, önemli konuların derinine inme fırsatı verir.

Çocuklar için Felsefe etkinlikleri grup içinde kendini ifade edebilme, dinleme, farklı fikirleri saygıyla değerlendirebilme, grup olarak tartışma yürütebilme ve işbirliği yapabilme gibi sosyal becerileri geliştirmeyi amaçlar. Bilişsel alanda ise sorgulama, iyi soru sorabilme, yaratıcı ve eleştirel düşünebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefler. Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde bilgiler, prensipler, ya da olgular öğretilmemekte, düşünce yöntemlerinin pratiği yapılmaktadır.

“Erdem Kaşifleri” etkinliği ahlak felsefesine odaklanır ve çocukları yaşamlarında önemli yeri olan dört erdem hakkında bir keşfe çıkarır. Cömertlik, cesaret, şefkat, ve irade hakkında felsefi bir sorgulamaya girişeceğimiz bu etkinlikte çocuklara bu değerlerin önemini ve hayatımızdaki yerini aktarmak yerine, değerler hakkında düşünebilmelerine ve kendi fikirlerini oluşturabilmelerine yardımcı olacağız.

Etkinlik ismi: Erdem Kaşifleri
Yer: Alsancak, Bi’ aile meselesi ofisi
Günler: 24, 25, 26, 27 Ocak 2017
Saat: 11:00-12:30
Yaş grubu: 2007 ve 2008 doğumlular (9-10 yaş)
Eğitmen: Ediz Dikmelik
Kayıt: 0232 421 0425 – 0530 230 0425

Program:

24 Ocak: Cömertlik
25 Ocak: Cesaret
26 Ocak: Şefkat
27 Ocak: İrade

Sorularınız için İletişim formunu kullanabilirsiniz.

yeni etkinlik

Etkinlik Duyurusu: “Düşünce Dedektifleri” – İzmir, 2016 Sonbahar

Çocuklar için Felsefe, çocukların zihinsel ve sosyal becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programıdır. Felsefe tarihindeki büyük düşünürlerden ve düşünce akımlarından bahsetmek yerine oyunlar ve hikayelerle ortaya sürülen ve çocukların ilgisini çeken konular üzerine grup tartışmaları yapılır. Bu yaklaşım çocuklara fikirlerini söyleyebilecekleri güvenli bir ortam hazırlarken, konuların derinine inme fırsatı verir.

Çocuklar için Felsefe etkinlikleri grup içinde kendini ifade edebilme, dinleme, farklı fikirleri saygıyla değerlendirebilme, grup olarak tartışma yürütebilme ve işbirliği yapabilme gibi sosyal becerileri geliştirmeyi amaçlar. Bilişsel alanda ise sorgulama, mantık hatalarını tanıyabilme, iyi soru sorabilme, yaratıcı ve eleştirel düşünebilme kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefler. Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde bilgiler, prensipler, ya da olgular öğretilmemekte, düşünce yöntemlerinin pratiği yapılmaktadır.

2016 Sonbahar döneminde, meraklı çocukları İzmir’deki felsefe etkinliğimize bekliyoruz!

Etkinlik ismi: Düşünce Dedektifleri
Yer: Mavişehir Park Yaşam Ofis Merkezi
Gün ve saat: Çarşamba, 19:00-20:00
Başlangıç tarihi: 2 Kasım 2016
Süre: 8 hafta
Öğrenci sayısı: 6-12
Yaş grubu: 2005, 2006 ve 2007 doğumlular
Eğitmen: Ediz Dikmelik

Program 2 Kasım Çarşamba akşamı başlayacak ve 8 hafta sürecektir.

Ön kayıt yaptıran öğrencileri 26 Ekim Çarşamba akşamı saat 19:00’da, tanışma etkinliğimize davet edeceğiz. Ücretsiz gerçekleşecek bu etkinlikten sonra, programa devam etmek isteyen adaylardan kesin kayıt formunu doldurmalarını isteyeceğiz. Ön kayıt yaptırmak için lütfen aşağıdaki bağlantıyı takip edip ön kayıt formunu doldurunuz.

Not: Kesin kayıt yaptıran kişi sayısı 6’dan az olursa etkinliği Şubat ayına erteleyeceğiz. 12’den fazla olursa kesin kayıt yaptıran ilk 12 kişiyi davet edeceğiz.

Program:

  • 2 Kasım: Kurallar — Kurallar ne işe yarar? Bütün kurallara uymalı mıyım?
  • 9 Kasım: Çevrecilik — Doğaya karşı sorumluluklarım nelerdir?
  • 16 Kasım: Cesaret — Cesaret nedir? Onu nasıl tanıyabilirim?
  • 23 Kasım: Kanıt — Bir şeyi doğru bildiğime nasıl emin olabilirim?
  • 30 Kasım: Hayvan hakları — Hayvanlara karşı sorumluluklarım nelerdir?
  • 7 Aralık: Mantık — Bundan sonra olması, bundan dolayı olduğu anlamına mı gelir?
  • 14 Aralık: İrade — İrade nedir? Onu nasıl tanıyabilirim?
  • 21 Aralık: Gerçeklik — Gerçek olan şeylerle olmayan şeyler arasındaki fark nedir?

Sorularınız için İletişim formunu kullanabilirsiniz.

Ön kayıt formu için tıklayın.